Dzieci czekają na Mikołaja od kilku dni. W końcu otwierają się drzwi, pojawia się czerwony płaszcz, broda i worek z prezentami. I właśnie wtedy okazuje się, czy organizator przygotował prawdziwe spotkanie, czy tylko kilkuminutowe rozdawanie paczek.
 

Dobre Mikołajki nie wymagają godzinnego przedstawienia. Potrzebują natomiast scenariusza, wiarygodnej postaci, kilku angażujących momentów i odpowiedzi na pytanie: co właściwie Mikołaj będzie robił z dziećmi poza wręczaniem prezentów?

Dlatego przed sezonem świątecznym warto zainteresować się praktycznymi kursami dla nauczycieli, które pomagają przygotować nie tylko dekorację czy atrakcję, ale cały przebieg wydarzenia.

Z mojego doświadczenia wynika, że najlepsze spotkania z Mikołajem wyglądają naturalnie właśnie dlatego, że zostały wcześniej dobrze zaplanowane. Dziecko widzi magię. Dorosły powinien widzieć również scenariusz, bezpieczeństwo, logistykę i osobę, która wie, co zrobić w każdej kolejnej minucie.

Najpierw zdecyduj, czym ma być spotkanie z Mikołajem

Nie każde wydarzenie musi wyglądać tak samo.

Spotkanie może być:

• krótką wizytą w klasie,
• wydarzeniem dla całego przedszkola,
• częścią szkolnych Mikołajek,
• pełną animacją z zabawami,
• spotkaniem połączonym z wręczaniem prezentów,
• elementem większego świątecznego wydarzenia.

Od tego zależy praktycznie wszystko.

Inny scenariusz potrzebny jest dla piętnastu dzieci w jednej sali, a zupełnie inny dla stu uczestników zgromadzonych na sali gimnastycznej.

Zanim zaczniemy wybierać zabawy, trzeba więc określić:

• liczbę dzieci,
• wiek uczestników,
• czas spotkania,
• sposób wręczania prezentów,
• rolę nauczycieli,
• rolę Mikołaja.

Mikołaj powinien wiedzieć, co zrobi po wejściu

To brzmi banalnie, ale jest jednym z najczęstszych problemów.

Mikołaj wchodzi.

Dzieci patrzą.

Ktoś robi zdjęcia.

I po pierwszym „ho, ho, ho” pojawia się pytanie:

co dalej?

Profesjonalnie przygotowana osoba powinna wiedzieć:

• jak rozpocząć rozmowę,
• jak zebrać uwagę dzieci,
• jak przejść do pierwszej aktywności,
• jak odpowiadać na pytania,
• kiedy rozpocząć rozdawanie prezentów,
• jak zakończyć spotkanie.

Im mniej improwizacji w konstrukcji wydarzenia, tym więcej miejsca pozostaje na naturalny kontakt z dziećmi.

Nie zaczynaj od rozdawania prezentów

Jeżeli prezenty zostaną wręczone w pierwszych minutach, dla części dzieci wydarzenie właśnie osiągnęło swój finał.

Trudniej później odzyskać ich uwagę.

Znacznie lepiej najpierw stworzyć krótką historię spotkania.

Mikołaj może:

• przywitać grupę,
• zadać kilka pytań,
• opowiedzieć krótką historię,
• przeprowadzić prostą zabawę,
• poprosić dzieci o pomoc,
• wykonać wspólne zadanie.

Dopiero później pojawia się worek.

Prezent staje się wtedy finałem spotkania, a nie całym jego programem.

Dzieci będą zadawały Mikołajowi pytania

I często będą znacznie bardziej dociekliwe, niż zakładają dorośli.

Mogą zapytać:

• gdzie są renifery,
• jak Mikołaj wszedł do budynku,
• gdzie zostawił sanie,
• ile ma lat,
• dlaczego jego broda wygląda inaczej niż rok temu,
• skąd zna ich imiona,
• dlaczego ma zwykłe buty.

Takich pytań nie warto traktować jako problemu.

To część spotkania.

Osoba wcielająca się w Mikołaja powinna mieć przygotowany świat postaci i wiedzieć, jak odpowiadać bez nerwowego szukania wyjaśnienia.

Właśnie ten obszar obejmuje również kurs Mikołaja.

Wiarygodność Mikołaja zaczyna się przed wejściem do sali

Dzieci zauważają szczegóły.

Dlatego trzeba sprawdzić:

• strój,
• brodę,
• perukę,
• buty,
• rękawiczki,
• worek,
• sposób poruszania się,
• głos.

Najbardziej dopracowany scenariusz nie pomoże, jeśli elementy stroju zsuwają się podczas rozmowy albo spod płaszcza wyraźnie wystaje przypadkowe ubranie.

Warto przygotować pełny zestaw wcześniej, przymierzyć go i sprawdzić w ruchu.

Strój Mikołaja to nie tylko czerwony płaszcz

Największą różnicę często robią szczegóły.

Dobrze dopasowana broda.

Rękawiczki.

Pas.

Buty lub nakładki.

Dzwonek.

Worek.

Wszystkie elementy powinny tworzyć jedną postać.

Nauczyciel powinien przygotować Mikołaja przed spotkaniem

Nawet bardzo dobry Mikołaj nie zna konkretnej grupy.

Dlatego przed wejściem warto przekazać mu najważniejsze informacje.

Na przykład:

• ile jest dzieci,
• w jakim są wieku,
• ile trwa spotkanie,
• czy będą rozdawane prezenty,
• czy są przygotowane podpisane paczki,
• czy któreś dziecko wymaga szczególnego podejścia,
• czego lepiej nie poruszać podczas rozmowy.

Ważne jest jednak zachowanie rozsądku.

Mikołaj nie potrzebuje szczegółowego raportu o każdym dziecku.

Potrzebuje informacji niezbędnych do bezpiecznego i płynnego przeprowadzenia spotkania.

Nie wykorzystuj Mikołaja do straszenia dzieci

To bardzo ważny element.

Zdania typu:

„Mikołaj wie, że byłeś niegrzeczny”

albo:

„Jak nie będziesz słuchał, nie dostaniesz prezentu”

mogą wydawać się dorosłym niewinnym żartem.

Dla dziecka spotkanie może jednak stracić cały pozytywny charakter.

Mikołaj powinien budować atmosferę:

• radości,
• życzliwości,
• ciekawości,
• współpracy,
• świątecznej zabawy.

Postać Mikołaja znacznie lepiej działa jako sprzymierzeniec dziecka niż narzędzie dyscyplinowania.

Nie każde dziecko chce podejść do Mikołaja

Jedno od razu siada obok niego.

Drugie zatrzymuje się kilka metrów dalej.

Trzecie może płakać.

To normalne.

Nie należy zmuszać dziecka do:

• siadania na kolanach,
• przytulania,
• podawania ręki,
• pozowania do zdjęcia,
• rozmowy.

Dziecko może odebrać prezent stojąc obok nauczyciela.

Może najpierw obserwować.

Może również całkowicie zrezygnować z bezpośredniego kontaktu.

Dobre spotkanie powinno uwzględniać także takie sytuacje.

Przy dużej grupie nie wręczaj prezentów bez systemu

Worek z kilkudziesięcioma paczkami może wyglądać efektownie.

Organizacyjnie potrafi jednak stworzyć poważny problem.

Przed wydarzeniem trzeba ustalić:

• czy paczki są podpisane,
• w jakiej kolejności będą wydawane,
• kto pomaga Mikołajowi,
• gdzie czekają dzieci,
• dokąd odchodzą po odebraniu prezentu.

Przy dużej liczbie uczestników bardzo pomocny jest nauczyciel lub pomocnik stojący obok Mikołaja.

Mikołaj może wtedy koncentrować się na kontakcie z dzieckiem zamiast przez pół minuty szukać odpowiedniej paczki.

Krótka zabawa może zmienić całe spotkanie

Nie trzeba przygotowywać półgodzinnej animacji.

Czasami wystarczy kilka minut.

Może to być:

• wspólne zadanie,
• zagadka,
• świąteczna zabawa ruchowa,
• poszukiwanie zgubionego elementu,
• pomoc Mikołajowi,
• krótka opowieść z udziałem dzieci.

Najważniejsze, aby uczestnicy nie byli przez cały czas wyłącznie publicznością.

Jeżeli dzieci mogą pomóc Mikołajowi, natychmiast stają się częścią historii.

Nie przygotowuj dziesięciu zabaw na dwudziestominutowe spotkanie

To częsty błąd organizacyjny.

Lista wygląda imponująco, ale wydarzenie zaczyna przypominać wyścig.

Znacznie lepiej przygotować:

1. wejście Mikołaja,
2. krótką rozmowę,
3. jedną zabawę,
4. jedną historię lub zagadkę,
5. prezenty,
6. pożegnanie.

Jeżeli czasu jest więcej, można dodać kolejne elementy.

Nie trzeba jednak wykorzystywać wszystkiego, co znamy.

Dobrze przygotowana historia pomaga utrzymać uwagę dzieci

Mikołaj nie musi wygłaszać długiego monologu.

Krótka opowieść może jednak stworzyć kontekst spotkania.

Może opowiedzieć:

• co wydarzyło się po drodze,
• co zrobiły renifery,
• dlaczego potrzebuje pomocy dzieci,
• co wydarzyło się w jego pracowni,
• dlaczego worek trafił właśnie do tej szkoły.

Jeżeli historia prowadzi bezpośrednio do zabawy albo rozdawania prezentów, program zaczyna tworzyć spójną całość.

Mikołajki mogą być czymś więcej niż wizytą jednej osoby

Cały dzień można zbudować wokół świątecznego motywu.

Przed spotkaniem dzieci mogą:

• przygotować listy,
• wykonać dekoracje,
• rozwiązywać zagadki,
• realizować zadania pomocników Mikołaja,
• przygotować wspólną niespodziankę.

Wtedy pojawienie się Mikołaja staje się finałem wcześniejszego projektu.

To szczególnie dobre rozwiązanie w przedszkolu i edukacji wczesnoszkolnej.

Nie zdradzaj całego planu dzieciom

Dorosłym potrzebny jest dokładny scenariusz.

Dzieciom nie.

Element zaskoczenia jest częścią doświadczenia.

Nauczyciel może powiedzieć, że tego dnia wydarzy się coś specjalnego, ale nie musi dokładnie opisywać:

• o której Mikołaj wejdzie,
• co powie,
• jaką zabawę poprowadzi,
• kiedy pojawią się prezenty.

Im bardziej naturalne reakcje dzieci, tym ciekawsze jest spotkanie.

Zdjęcia warto zaplanować wcześniej

Jeżeli placówka przewiduje wykonywanie zdjęć i ma odpowiednie zasady oraz zgody, dobrze ustalić wcześniej sposób ich wykonywania.

W przeciwnym razie po rozdaniu prezentów może powstać długa kolejka do Mikołaja, a całe wydarzenie nagle zmieni się w sesję fotograficzną.

Można zdecydować:

• czy powstaje zdjęcie grupowe,
• czy przewidziane są zdjęcia indywidualne,
• kiedy będą wykonywane,
• kto fotografuje,
• gdzie dzieci ustawiają się do zdjęcia.

To również część scenariusza.

Rumia ma własne zaplecze szkoleniowe dla animatorów

W Rumi od lat działa Akademia Animatora®, a na lokalnym portalu można znaleźć informacje dotyczące jej działalności oraz praktycznych kursów animacyjnych.

Warto przeczytać materiał o tym, czym jest kurs animatora.

Na MiastoRumia.pl publikowane były również informacje o bardziej rozbudowanych szkoleniach animacyjnych organizowanych w Rumi.

Dla nauczyciela ważne jest nie samo zdobywanie kolejnych dokumentów, ale możliwość przełożenia nowych umiejętności na prawdziwą pracę z dziećmi.

Mikołaj powinien znać plan awaryjny

Dziecko zada pytanie, którego się nie spodziewał.

Prezentu nie ma w worku.

Jedna klasa przyjdzie później.

Spotkanie trzeba skrócić.

Ktoś rozpozna Mikołaja.

Takie sytuacje się zdarzają.

Dlatego przygotowana osoba powinna umieć reagować bez wybijania się z roli.

Plan B może obejmować:

• dodatkową zabawę,
• krótką historię,
• neutralną odpowiedź na trudne pytanie,
• pomoc nauczyciela,
• zmianę kolejności programu.

Profesjonalizm nie polega na tym, że nigdy nic nie pójdzie inaczej. Polega na tym, że uczestnicy tego nie odczują jako chaosu.

Nie zmuszaj Mikołaja do improwizowania informacji o konkretnych dzieciach

Czasami organizator tuż przed wejściem przekazuje listę:

„Powiedz Kasi, że ma sprzątać pokój, Jankowi, że ma słuchać mamy, a Zosi, że ma poprawić matematykę”.

To nie jest dobry kierunek.

Mikołaj nie powinien stawać się publicznym recenzentem zachowania dziecka.

Znacznie lepiej utrzymywać przekaz pozytywny i grupowy.

Może zachęcać do:

• pomagania innym,
• życzliwości,
• współpracy,
• dbania o przyjaciół,
• robienia dobrych rzeczy.

Bez zawstydzania konkretnego dziecka przed grupą.

Kurs Profesjonalny Mikołaj może przydać się również nauczycielowi

Nazwa kursu może sugerować, że jest skierowany wyłącznie do osób chcących zawodowo występować jako Mikołaj.

W rzeczywistości zakres jest szerszy.

Profesjonalny Mikołaj zawiera m.in.:

• gotowe zabawy mikołajkowe,
• scenariusze animacji,
• pomysły na rozmowy z dziećmi,
• odpowiedzi na typowe pytania,
• świąteczne historie,
• materiały do druku,
• kolorowanki i ćwiczenia,
• listy i dodatkowe materiały.

To oznacza, że część materiałów może zostać wykorzystana przez nauczyciela także wtedy, gdy sam nie zakłada czerwonego stroju.

Jak przygotować prosty scenariusz szkolnych Mikołajek?

Nie trzeba tworzyć kilkustronicowego dokumentu.

Wystarczy rozpisać kolejność.

1. Przygotowanie dzieci.
2. Wejście Mikołaja.
3. Powitanie i krótka rozmowa.
4. Jedna wspólna aktywność.
5. Historia lub zagadka.
6. Wręczenie prezentów.
7. Zdjęcie, jeśli jest przewidziane.
8. Pożegnanie.

Do każdego punktu wystarczy dopisać orientacyjny czas i osobę odpowiedzialną.

Od razu widać wtedy, czy program jest realny.

Najlepsze Mikołajki pozostawiają dzieciom historię do opowiedzenia

Po powrocie do domu dziecko raczej nie powie:

„Mikołaj rozdawał paczki zgodnie z listą”.

Opowie, że:

• Mikołaj znał niesamowitą historię,
• dzieci musiały mu pomóc,
• zgubił coś po drodze,
• wspólnie rozwiązali zadanie,
• wydarzyło się coś zabawnego.

I właśnie dlatego warto przygotować spotkanie jako małą historię, a nie punkt logistyczny pomiędzy lekcjami.

Jak wybrać kurs dla nauczycieli przed Mikołajkami?

Warto sprawdzić, czy materiał rzeczywiście pomoże podczas organizowania wydarzenia.

Dobry kurs powinien odpowiadać na pytania:

1. Jak rozpocząć spotkanie?
2. Jak rozmawiać z dziećmi?
3. Jakie zabawy wykorzystać?
4. Jak stworzyć scenariusz?
5. Jak reagować na trudne pytania?
6. Jak przygotować postać Mikołaja?
7. Co zrobić w nieprzewidzianej sytuacji?

Właśnie dlatego sezonowe i specjalistyczne kursy mogą być dla nauczyciela bardziej praktyczne niż kolejne szerokie szkolenie o ogólnych metodach pracy.

Dobry Mikołaj nie potrzebuje godzinnego programu

Potrzebuje wiarygodnej postaci.

Dobrego wejścia.

Kontaktu z dziećmi.

Krótkiej historii.

Jednej lub dwóch aktywności.

Dobrze przygotowanego rozdawania prezentów.

I właściwego zakończenia.

Jeżeli przygotowujesz Mikołajki, sprawdź kurs Mikołaja, a jeśli potrzebujesz kompletnej stylizacji – także strój Mikołaja.

Dzieci nie wiedzą, ile czasu dorośli poświęcili na przygotowania. Widzą tylko drzwi, które nagle się otwierają, i Mikołaja, który powinien od pierwszej sekundy wiedzieć, po co do nich przyszedł.

FAQ – kursy dla nauczycieli i szkolne Mikołajki

Jak przygotować spotkanie dzieci ze Świętym Mikołajem?

Najpierw warto określić liczbę i wiek dzieci, czas wydarzenia oraz sposób wręczania prezentów. Następnie przygotować krótki scenariusz obejmujący wejście Mikołaja, rozmowę, jedną lub dwie aktywności, prezenty i zakończenie.

Czy Mikołaj powinien tylko rozdawać prezenty?

Nie musi. Znacznie ciekawsze spotkanie powstaje, gdy Mikołaj rozmawia z dziećmi, opowiada krótką historię, prowadzi zabawę albo prosi uczestników o pomoc w wykonaniu zadania.

Jak długo powinno trwać spotkanie z Mikołajem?

Nie ma jednego odpowiedniego czasu. Długość należy dopasować do wieku i liczby dzieci, wielkości grupy, programu oraz sposobu rozdawania prezentów.

Czy nauczycielowi może przydać się Kurs Profesjonalny Mikołaj?

Tak. Kurs zawiera również zabawy, scenariusze, pomysły na aktywności, materiały do druku i zagadnienia związane z organizacją Mikołajek, dlatego może być przydatny nauczycielom i wychowawcom.

Czy trzeba mieć profesjonalny strój Mikołaja?

Strój ma duże znaczenie dla wiarygodności postaci. Warto zadbać nie tylko o czerwony płaszcz, ale również o brodę, pas, rękawiczki, odpowiednie obuwie i dodatki tworzące spójną stylizację.

Czy kurs Mikołaja daje kwalifikacje nauczycielskie?

Nie. Kurs rozwija dodatkowe praktyczne umiejętności związane z prowadzeniem spotkań i animacji mikołajkowych i nie zastępuje formalnych kwalifikacji nauczycielskich.